مام‌ها برای پوست ضرر دارند؟

تعریق فرآیندی برای تنظیم دمای بدن است. زمانی که این عرق، محیطی برای تکثیر باکتری‌ها شود، ایجاد بوی بد و ناخوشایند می‌کند. بهترین روش برای مبارزه با بوی بدن پیشگیری از وقوع آن است و برای بسیاری از افراد رعایت صحیح بهداشت، یعنی شستشوی مرتب بدن و استفاده از مواد ضد تعریق، کفایت می‌کند.

بهترین زمان برای استفاده از مواد خوشبوکننده و ضد تعریق در زیر بغل، بعد از استحمام است، زیرا این مواد مجاری غدد را می‌بندند و موجب کاهش تعریق در طول روز می‌شوند. استفاده از این مواد برای افرادی که بوی عرق آنها زیاد است مشکلی ایجاد نمی‌کند.

اسپری یا مام‌های خوشبوکننده باید روی پوست سالم استفاده شوند و اگر قسمتی از پوست بدن دارای زخم یا خراشیدگی است، نباید این مواد را در آن قسمت ها به کار برد.

استفاده از مواد خوشبوکننده برای بچه‌ها اصلا توصیه نمی‌شود، چرا که در کودکان غدد تعریق بسته است و کودکان اصلا عرق نمی‌کنند. به همین دلیل استفاده از مام و اسپری خوشبو کننده برای کودکان لزومی ندارد.

«حنا» به دلیل ویژگی قابض بودن و به دلیل این‌ که غدد عرق را کم می‌کند و چربی پوست را کاهش می‌دهد، خاصیت ضد تعریق دارد و افراد می‌توانند برای کاهش بوی بد بدن از آن استفاده کنند.

دکتر محمدجواد ناظمی، متخصص پوست و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره این محصول‌های بهداشتی، توضیح‌های جالبی دارند که خواندنش خالی از لطف نیست.

آقای دکتر! دئودورانت‌ها و ضدعرق‌ها و به خصوص مام‌ها در تابستان زیاد استفاده می‌شوند. چگونه این مواد قادرند از ایجاد بوی بد پیشگیری ‌کنند؟

همه انسان‌های سالم به میزان های متفاوتی عرق می‌کنند، چرا که ترشح عرق ضمن تنظیم درجه حرارت بدن، خواص مفید دیگری هم دارد. بنابراین تقریبا همه ما به این محصول‌های بهداشتی نیاز داریم.

البته بعضی‌ها بیشتر عرق می‌کنند. لفظ هیپرهیدروز به مواردی اطلاق می‌شود که مقدار ترشح عرق بیش از حد طبیعی است که گاهی نه تنها موجب آزار جسمی، بلکه موجب صدمه‌های روحی و حتی شرمساری فرد می‌شود. هیپرهیدروز اغلب به طور اتفاقی در مراجعه بیماران به کلینیک‌ها برای بیماری‌های دیگر توسط پزشک معالج تشخیص داده می‌شود.

حالا کدام یک از این محصول‌ها بهترند: ضدعر‌ق‌های محلول یا مام‌های جامد؟

دئودورانت‌ها و ضدعرق‌ها به شکل های مختلفی وجود دارند؛ مثل رول‌ها، ژل‌ها، حالت‌های چسب مانند، صابون‌ و... که بسیاری از این محصول‌ها برای مصرف زیر بغل هستند. ولی این مواد، تاثیر زیادی در بیماران هیپرهیدروز ندارد و اثر آنها موقتی است.

این که عرق بعضی‌ها بدبوتر است، آیا به این خاطر نیست که آنها از مام استفاده نمی‌کنند؟

نه! ممکن است این افراد زیادتر از حالت عادی عرق کنند، ولی به علت تعداد کم افراد مبتلا به هیپرهیدروز (تعریق شدید) در جامعه، به نظر می‌رسد بعضی غذاها و نیز تعدادی از داروها می‌توانند موجب بوی بد بدن شوند.

برای این افراد مام‌ها جوابگو هستند؟

نه؛ آنها باید دنبال درمان پزشکی باشند. برای درمان تعریق شدید (هیپرهیدروز) توسط پزشک، راه‌های مختلفی وجود دارند، مثل استفاده از آلومینیوم و سایر نمک‌های متالیک (فلزی) مثل زیرکونیوم که به علت انسداد مکانیکی غدد عرق موجب کاهش ترشح عرق می‌شوند.

درمان تزریقی هم وجود دارد؟

بله، یکی از راه‌های فیزیکی در درمان تعریق شدید این است که آب معمولی و جریان الکتریکی برای تعویض یون‌های داخل غدد عرق و جدار آنها استفاده می‌شود. تزریق بوتولینوم توسط پزشک متخصص نیز به علت کاهش ترشح غدد عرق، یکی دیگر از راه‌های کنترل است. استفاده از ترکیب‌های موضعی آنتی‌کولینرژیک‌ که موجب کاهش ترشح عرق‌ می‌شوند نیز کمک درمانی است. جراحی و قطع اعصاب سمپاتیک تنه‌ای نیز از دیگر راه‌های درمانی است.

داروهای خوراکی چطور؟

درمان‌های سیستمیک و استفاده از بعضی داروها مانند تعدادی از داروهای ضدافسردگی (سه حلقه‌ای‌‌ها) و آنتی‌کولینرژیک‌های خوراکی و حتی روان‌درمانی نیز هر کدام ضمن کنترل و کاهش ترشح عرق عوارض دیگری دارند که گاهی مصرف آن در بیماران با مشکل‌هایی همراه است.

حالا اگر کسی نتوانست با مام‌ها جلوی عرق کردن را بگیرد، چه مشکلاتی پیدا می‌کند؟

هیپرهیدروز ضمن ایجاد مشکل‌های اجتماعی، موجب کاهش اعتماد به نفس و ناتوانی شغلی و حتی به علت صدمه به کفش‌ها و البسه، موجب ضرر مالی نیز می‌شود.

آیا این واقعیت که می‌گویند بوی معطر مام نمی‌تواند بوی بد عرق بعضی‌ها را از بین ببرد، صحیح است؟

بله؛عرق این افراد بسیار بد بو است و مبتلا به برم‌هیدروز هستند. برم‌هیدروز نیز شبیه هیپرهیدروز است، ولی در این حالت غدد عرق بوی بدی ‌داشته و نواحی گرفتار اغلب زیربغل و پاها هستند. اگر چه گرفتاری دو ناحیه مزبور از نظر ابتلای نوع غدد عرق متفاوت است، ولی در صورت ابتلای ثانوی به میکروب یا قارچ موجب بوی بد نواحی فوق می‌شود. غدد عرق تنها عامل بوی بدن نیستند و موارد دیگری چون سبوم (غدد چربی داخل پوست) و پوست سر نیز عامل بوی بدن هستند.

مواد تشکیل دهنده مام ها چیست؟

تهیه چنین محصول‌هایی راحت بوده و احتیاج به هیچ‌گونه نسخه‌ای ندارد و محدودیتی نیز برای مصرف آنها به عنوان محصول‌های آرایشی بهداشتی وضع نشده است. ترکیب‌ها و فرمولاسیون‌ این محصول‌ها عمدتا شامل املاح آلومینیوم یا زیرکونیوم است که با غلظت‌های مختلف در کارخانه‌ها تولید می‌شوند و نیز جهت از بین بردن میکروب‌ها، آنتی‌بیوتیک‌های مختلفی به آنها اضافه می‌شوند و هر کدام دارای ترکیبات نگهدارنده‌‌ای هستند که از میکروبی شدن یا قارچی شدن یا فساد آنها در کوتاه‌مدت یا مدت تعیین شده جلوگیری می‌کنند و نیز اسانس و رایحه‌ای برای خوشبو شدن آنها به این محصول‌ها اضافه می‌کنند.

ممکن است کسی با استفاده مام در زیر بغلش دچار حساسیت و خارش شود؟

خب، از آنجا که درجه حساسیت افراد متفاوت است، امکان بروز چنین حساسیتی با هر ترکیبی وجود دارد و لازمه درمان این مشکل، قطع مصرف محصول و درمان اختصاصی است. شایع‌ترین عارضه‌ای که ممکن است ایجاد شود، درماتیت‌های (التهاب‌های) موضعی ناشی از تحریک پوستی توسط این مواد است که این مورد بیشتر در ارتباط با نمک‌های آلومینیوم یا آلومینیوم است که در نواحی زیربغل و گاه دست‌ها و پاها (محل‌های مصرف) ایجاد می‌شود. با کاهش دفعات مصرف یا استفاده از ترکیبات ملایم‌تر و نیز استفاده از آن در پوست بدون عرق و به‌خصوص شب‌ها که عرق کردن کمتر است، ضمن این که موجب اثر بیشتر و عوارض کمتر می‌شود، آسیب کمتری نیز به البسه وارد می‌کند. در صورت بروز چنین التهابی استفاده از کِرِم‌های موضعی استرویید برای رفع مشکل کمک می‌کند. پس لازم است از مصرف چنین محصول‌هایی به دفعات مکرر و زیاد و نیز در سطح وسیع و عرق کرده پرهیز کرد.

گاهی با مصرف مام‌ها یک ضایعه گلوله‌ای شکل در زیر بغل ایجاد می‌شود که بعضی‌ها آن را با سرطان اشتباه می‌گیرند. چرا؟

ببینید؛ یک ترکیبی که اغلب در دئودورانت‌ها وجود دارد زیرکونیوم است که ممکن است موجب این واکنش (گرانولوم زیرکونیوم) شود که به صورت یک ضایعه التهابی نسبتا سفت سلولی و تقریبا گرد و به اندازه چند میلی‌متر یا بزرگ‌تر است که در پوست زیر بغل به وجود می‌آید. این ضایعه ناشی از حساسیت تاخیری به ترکیب زیرکونیوم بوده و در صورت چنین تشخیصی، نمونه‌برداری (بیوپسی) از پوست توصیه می‌شود و در صورت اثبات بیماری احتیاج به درمان اختصاصی دارد. ولی می‌توان گفت که با وجود مصرف بسیار زیاد چنین محصول‌هایی، عوارض خیلی جدی تاکنون گزارش نشده و تعدادی نیز به صورت تئوری بوده است

بهتر است بدن خود را با این شش ماده غذایی سم‌‌زدایی كنید و شیوه زندگی‌ خود را تغییر دهید. اگر می‌‌خواهید وزنتان را کاهش دهید و یا به انرژی بیشتری نیاز دارید و یا می‌خواهید رنگ چهره‌تان شاداب‌تر شود و یا درصدد تقویت روحیه خود هستید بهتر است بدن خود را با این مواد سم‌زدایی کنید:

لیمو:

لیمو به دو علت پای ثابت بسیاری از رژیم‌های غذایی برای سم‌زدایی بدن است؛ اول آن که سرشار از آنتی ‌اکسیدان ویتامین C است و بر پوست اثر فوق‌العاده‌ای دارد و با بیماریهای ناشی از رادیکال‌های آزاد مبارزه می‌کند و دوم آن که اثر قلیایی بر روی بدن دارد؛ به این معنا که به تعادل PH بدن کمک می‌کند و موجب تقویت سیستم ایمنی بدن نیز می‌شود.

سعی کنید صبح خود را با نوشیدن مقداری آب داغ همراه با برشی از لیمو شروع کنید تا بدنتان سم‌‌زدایی و شسته شود.

زنجبیل

اگر غذای خیلی پرچرب خورده‌اید و با گوارش آن مشکل پیدا کرده‌اید خوردن زنجبیل را به شما پیشنهاد می‌کنیم. مصرف زنجبیل نه‌ تنها حالت تهوع را برطرف بلکه به عمل گوارش کمک می‌كند و گاز و نفخ را نیز کاهش می‌دهد.

سیر

مصرف سیر نه تنها برای قلب بلکه برای سم‌‌زدایی بدن نیز بسیار مفید است. این سبزی پرخاصیت حاوی خواص آنتی ویروس، آنتی باکتریال و آنتی‌ بیوتیک است و همچنین ترکیبی شیمیایی موسوم به آلیسین دارد که موجب تقویت و افزایش سلول‌های سفید خون می‌‌شود و در نتیجه به رفع سموم از بدن کمک موثری می‌کند.

بهتر است سیر را به صورت خام مصرف کنید. برای این کار می‌توانید آن را به سس سالاد اضافه کنید تا هم به آن طعم داده و هم از خواص سالم آن بهره‌‌مند شوید.

لبو

لبو، سرشار از منیزیم، آهن و ویتامین C است. محققان در تحقیقات اخیر خود این ماده غذایی را به عنوان یک غذای فوق‌العاده عالی برشمرده‌اند. لبو نه تنها برای پوست، مو و تنظیم سطح کلسترول مفید است بلکه در سم‌‌زدایی کبد نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

چای سبز

کمتر برنامه غذایی وجود دارد که در آن جایی برای چای سبز وجود نداشته باشد. مصرف مایعات برای حفظ سلامتی و رفع سموم از بدن بسیار مفید است و چای سبز نیز یکی از فوق‌العاده‌ترین مایعات به شمار می‌رود.

این نوشیدنی نه تنها برای کاهش وزن مفید است بلکه سرشار از آنتی ‌اکسیدان است. تحقیقات جدید نشان داده نوشیدن چای سبز می‌تواند کبد را از ابتلا به بیماری‌های مختلف از جمله کبد چرب محافظت کند.

انواع میوه تازه

میوه‌‌های تازه سرشار از ویتامین، مواد معدنی، آنتی ‌اکسیدان و فیبر و همچنین کم‌کالری هستند و دارا بودن این خواص آنها را به مواد غذایی مهمی برای سم‌زدایی بدن تبدیل کرده است.

اگر می‌خواهید چشمهایتان براق‌تر و پوست‌تان شفافتر و موهایتان درخشان‌تر شوند، هم‌چنین سیستم گوارشتان تقویت شود سعی کنید انواع میوه و سبزی را به مقدار زیاد مصرف کنید

درست است که گفتیم هر کسی نمی‌تواند حسن خلق داشته باشد و اخلاق نیکو داشته باشند و کار هرکسی نیست، اما آن قدرها هم که فکر می‌کنید سخت نیست، فقط نیاز به تمرین دارد. این صفت هم تمرینات روحی می‌خواهد هم تمرینات معنوی. یعنی هم باید روح‌تان را بزرگ کنید که بتوانید در هر شرایطی و در مقابل هر آدمی، خلق‌تان نیکو باشد و هم باید آن قدر تمرین کرده باشید، که هر مشکلی، هر گرفتاری و هر برخوردی شما را به هم نریزد. اگر می‌خواهید این اخلاق‌تان خوب شود و شما هم جزو این آدم‌های با کرامت در اخلاق شوید، چند پیشنهاد کوچک داریم:

چارچوب را بی‌خیال شوید؛

خیلی وقت‌ها ما آدم ها فکر می‌کنیم، جدی بودن یعنی اخم کردن و از بالا به همه نگاه کردن و تازه فکر می‌کنیم، وقتی جدی هستیم بیشتر مورد احترام هستیم که زهی خیال باطل! راستش را بخواهید، همین‌ قدر که بین خودمان و دیگران از نظر ارتباط حصاری بکشیم و دائم دنبال یک سری قانون و مقررات باشیم، بیشتر در رفتار و اخلاق‌مان تأثیر دارد و بعضی وقت‌ها به خاطر همین چارچوب ها ممکن است خیلی آدم‌ها را از خودمان برنجانیم درست است که ادب و احترام چارچوب دارد اما دوست داشتن و اخلاق خوب داشتن هیچ چارچوبی را قبول نمی‌کند.

ارتباط با بداخلاق ها ممنوع؛

هیچ چیزی به اندازه همنشینی با بداخلاق‌ها روی آدم تاثیر ندارد پس بی‌خیال تعامل با آدم‌های بدخلق و بد‌ اخلاق شوید که آن‌ها شما را شبیه خودشان می‌کنند.

ظاهرتان را خوش کنید؛

لبخند زدن گشاد رو بودن و اخم نکردن خیلی در نوع رفتار و برخورد شما تأثیر می‌گذارد ظاهر خوش رویی داشتن، تأثیر روانی بر روح شما دارد و می‌تواند در رفتارهایتان منعکس شود. پس فکر نکنید با چهره‌ای گرفته یا ابروهای گره خورده می‌توانید حسن خلق داشته باشید.

درجه صبر و تحمل‌تان را بالا ببرید؛

شما وقتی می‌توانید خوش اخلاق و خوش رو باشید که بتوانید در برابر اتفاقات و شرایط مختلف رفتار درستی انجام دهید و این هم زمانی است که شما بلافاصله تصمیم نگیرید و تحمل داشته باشید در برابر آدم‌های بدخلق صبر و در برابر شرایط بد خودتان را کنترل کنید.

دل‌تان را بزرگ کنید؛

آقا یعنی بی‌خیال کینه و حسادت و بخل و... شوید وقتی با رذایل اخلاقی مبارزه کنید دیگر جایی برای بدخلقی در شما نمی‌ماند. وقتی دل و قلب‌تان را بزرگ کنید دیگر نه کینه و ناراحتی از کسی به دل‌تان می‌ماند نه دشمنی.

تغییر در میزان تعریق، چه کمتر و چه بیشتر و چه عدم تعریق نشان دهنده وجود یک مشکل در سلامتی بدن است. بوی نامطبوع عرق می تواند در اثر یک بیماری مزمن، دارو، برخی غذاها، اضطراب یا ترشح بیش از حد هورمون ها به وجود آید.
بوی بد عرق
هنوز به تابستان بیش از یک ماه مانده است، اما مردم طوری از عرق خیس می‌شوند که به نظر می‌رسد با لباس‌هایشان زیر دوش آب رفته اند. عرق کردن نه‌تنها بد نیست بلکه فایده هم دارد، اما جزء ناخوشایندش، بوی بد بدن به عنوان عارضه جانبی عرق‌کردن است که هیچ عطری حریفش نمی‌شود.

هر چند عرق کردن در واقع بویی ندارد، اما ممکن است عرق در تماس با باکتری‌های روی پوست بوی ناخوشایندی ایجاد کند. انسان‌ها به دلایل گوناگونی همچون قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور آفتاب، ورزش کردن، مضطرب شدن و ... عرق می‌کنند و نه‌تنها این عارضه بد نیست، بلکه به عنوان نشانه‌ای از سلامت محسوب می‌شود، اما اگر می‌خواهید بدانید چه طور باید بوی بد ناشی از عرق کردن را رفع کرد، مطلب زیر را بخوانید.

چطور عرق می‌کنیم؟

عملکرد اصلی تعریق، خنک کردن بدن به منظور ثابت نگه داشتن دمای آن تا حداکثر 37 درجه است. فرآیند تعریق عموما با قرار گرفتن در محیط گرم و مرطوب، فعالیت بدنی یا وجود تب فعال می‌شود.

توانایی تعریق به انسان این امکان را می‌دهد که در شرایط آب و هوایی متفاوت زندگی کند.

بدن ما دو نوع عرق به نام های «آپوکراین» و «اکرین» ترشح می‌کند.

عرق اکرین برای پایین آوردن درجه حرارت بدن، مثلا هنگام ورزش یا زمانی که هوا خیلی گرم است، کاربرد دارد. این نوع عرق در همه قسمت‌های بدن به طور یکنواخت ترشح می‌شود و بی‌بو است.

آپوکراین نوع ویژه‌ای از ترشحات بدن است که در محل‌های مخصوصی مثل زیر بغل، کشاله‌های ران، دست‌ها و پاها ایجاد می‌شود. این نوع عرق دلیل پیدایش بوی تند و زننده است. ولی آپوکراین هم مثل اکرین کاملا بی‌بو است و چربی و پروتئین دارد.
در قسمت هایی از بدن مانند زیر بغل که پوست چین خورده است، رطوبت و گرما حبس می شود و در نتیجه شرایط ایده آلی را برای تغذیه باکتری ها از عرق و ایجاد بوی بد فراهم می کند

باکتری‌هایی روی پوست بدن ما وجود دارند که از عرق آپوکراین تغذیه می‌کنند و وقتی این عرق را مصرف می‌کنند، همان کاری که سایر موجودات زنده پس از غذا خوردن انجام می‌دهند، از آنها سر می‌زند. به طوری که غذا را دفع می‌کنند و این بوی زننده و منزجرکننده از این موضوع ناشی می‌شود.

عوامل پیدایش بوی بدن چیست؟

درست حمام نکردن: یکی از دلایل عمده در پیدایش بوی بد عرق این است که به میزان کافی حمام نمی‌کنیم. البته فقط شستشوی بدن کافی نیست، پاکی و نظافت لباس‌ها نیز در این مساله موثر است.

عرق کردن زیاد: بدن برخی افراد بوی تندتری دارد و دلیل آن می‌تواند استرس یا فعالیت جسمی بیش از اندازه باشد، این روزها استرس عامل رایج‌تری است. توقعات بالا، برنامه‌های فشرده کاری و... اضطرابی بیش از حد طبیعی بر بدن وارد می‌کنند که باعث عرق کردن بیشتر می‌شود. عرق کودکان معمولا بوی بد نمی‌گیرد به این علت که آپوکراین ترشح نمی‌کنند، از این رو باکتری‌ها نمی‌توانند با چیزی فعل و انفعال داشته باشند. با بالا ‌رفتن میزان هورمون تستوسترون بدن در دوران بلوغ، آپوکراین نیز ترشح می‌شود.

عدم تعادل در سوخت و ساز بدن نیز باعث ایجاد بوی تند عرق می شود.

تغذیه: خوردن بعضی از غذاها نیز می‌تواند بر بوی بدن تاثیرگذار باشد، غذاهای تند و تلخ با بوی نافذ معمولا تاثیر منفی بر بوی بدن دارد. پیاز، سیر، زیره و ادویه کاری نمونه‌هایی از این مواد غذایی هستند. کمبود روی نیز می‌تواند در این زمینه موثر باشد.
در فصل گرما لباس هایی از جنس نخ یا کتان یا پنبه بپوشید. این لباس ها باعث می شوند، عرق تبخیر شود. ولی لباس های نایلونی یا پلاستیکی باعث باقی ماندن عرق بر روی پوست و در نتیجه ایجاد بوی بد می شوند

چه باید کرد؟

1- حمام کردن و شستشوی به موقع لباس‌ها می‌تواند شروع خوبی باشد.

2- کاهش مصرف کافئین بسیار مفید خواهد بود. قهوه، نوشابه، شکلات و سایر مواد غذایی کافئین‌دار با تحریک غده ترشح‌کننده آپوکراین در ایجاد بوی بدن تاثیر دارند. نوشیدن میزان کافی آب و مایعات، غدد ترشح‌کننده اکرین را فعال می‌سازد که باعث رقیق‌تر شدن عرق آپوکراین می‌شود.
زدن مام برای جلوگیری از بوی بد عرق

3- استفاده از دئودورانت‌ها و ضدعرق‌های استاندارد می‌تواند حداقل 20 درصد از میزان تعریق یک ناحیه را بکاهد. به طور کلی هدف از کاربرد مواد ضدعرق و بو، افزایش بهداشت فردی است.

اکثر دئودورانت‌ها فقط بوی بد بدن را می‌پوشانند، اما دئودورانت‌هایی هستند که با این عناصر مقابله می‌کنند. موثرترین دئودورانت‌ها حاوی آلومینیوم یا روی هستند که در هر دوی این عناصر، برای مقابله با باکتری‌ها، تولیدکننده عرق را مسدود می‌کنند و باکتری‌ها نیز چیزی برای فعل و انفعال با آن ندارند. دئودورانت‌ها اگرچه به علت داشتن اسانس پوست را خوشبو می‌کنند، ولی در میزان تعریق نقشی ندارند، بنابراین در کنار آنها به مواد ضدعرق (مثل مام) نیز نیاز است.

بر اساس گزارش وزارت بهداشت، در صورتی که بهداشت فردی و شستشوی مرتب بدن و لباس ها و انتخاب صحیح پوشاک وجود نداشته باشد، کاربرد این مواد به خصوص اسپری‌های خوشبوکننده نه‌تنها کار ساز نیست، بلکه بوی ترکیبی حاصل از‌ آن بسیار آزاردهنده‌تر خواهد بود. ضمن این‌که امکان استفاده از این اسپری‌ها برای برخی افراد به دلیل داشتن حساسیت پوستی وجود ندارد.

4- زیر بغل خود را تمیز نگه دارید. به طور مرتب با صابون ضد باکتری زیر بغل خود را بشویید. این کار میزان باکتری ها را کم می کند و در نتیجه بوی بد را کاهش می دهد.

5- بعد از حمام کردن از پودر مخصوص زیر بغل (در داروخانه ها می فروشند) استفاده کنید. این پودر، زیر بغل را خشک نگه می دارد.

6- لباس هایی از جنس نخ یا کتان یا پنبه بپوشید. این لباس ها باعث می شوند، عرق تبخیر شود. ولی لباس های نایلونی یا پلاستیکی باعث باقی ماندن عرق بر روی پوست و در نتیجه ایجاد بوی بد می شوند.

7- از درمان های خانگی استفاده کنید. یکی از این درمان ها مالیدن سرکه سیب بر روی پوست است که همانند یک دئودورانت عمل می کند. سرکه یک ماده ضد باکتری طبیعی است که رطوبت و بو را کم می کند.

اگر بوی عرق بدن با هیچ کدام از روش‌های بالا از بین نرفت، باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. موارد بسیار شدید احتمالا از بیماری‌های خاصی ناشی می‌شوند که باید تحت درمان قرار بگیرند.

نجیر میوه ای جهت بالا بردن تراكم استخوان