یا وقتی یك تكه شكلات خوشمزه را داخل دهان می‌گذارید، دندان درد، لذت شیرینی آن را از شما بگیرد؟ در این مواقع چه كار می‌كنید.

احتمالا با خودتان می‌گویید مشكل مهمی نیست؛ چراكه درد دائم در دندان‌تان حس نمی‌كنید و ظاهر دندان‌هایتان هم تغییری نكرده است، اما دندانپزشكان می‌گویند این رفتار بسیار اشتباه است و می‌تواند سلامت دندان‌ها را به خطر بیندازد؛ به همین دلیل آنها توصیه می‌كنند حتی اگر هیچ مشكلی هم ندارید، در فواصل زمانی منظم به پزشكتان مراجعه كنید. اما چرا دندان‌ها خراب می‌شود؟ این پوسیدگی‌ها را چطور باید تشخیص داد و در صورت ایجاد شدن چه باید كرد؟

دكتر محمد اثنی‌عشری، متخصص درمان ریشه دندان با اشاره به اهمیت محافظت از دندان‌ها به جام‌جم می‌گوید: قسمت خارجی لثه كه افراد می‌توانند آن را ببینند، تاج دندان نام دارد و قسمت زیرین كه داخل استخوان و بافت‌های نگه‌دارنده قرار گرفته، ریشه دندان نامیده می‌شود. تاج دندان از داخل به خارج شامل مغز یا پالپ دندان، عاج و میناست و ریشه دندان نیز از سه بخش تشكیل شده؛ در قسمت خارجی ریشه بافتی به نام سمان وجود دارد، داخل سمان عاج و داخل عاج هم پالپ ریشه قرار گرفته است.

وی درباره مواردی كه موجب آسیب بافت پالپ دندان می‌شود، توضیح می‌دهد: پوسیدگی‌های دندان، ضربه‌هایی كه باعث شكستگی دندان می‌شود و كارهای دندانپزشكی وسیع و پیشرفته ازجمله عللی است كه به پالپ دندان‌آسیب می‌زند.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی با تاكید بر این كه مهم‌ترین عامل آسیب دیدن پالپ دندان، پوسیدگی است، یادآور می‌شود: پس از صرف غذا، لایه‌ای بیرنگ و چسبنده به نام پلاك دندانی روی سطح دندان‌ها تشكیل می‌شود. این پلاك‌ها در بعضی نقاط مانند طوق دندان، سطح جونده و فاصله تماس بین دندان‌ها بهتر و بیشتر شكل می‌گیرد. البته اگر به صورت منظم و حداقل دو بار در روز مسواك بزنیم، پلاك‌ها و میكروب‌ها از روی سطح دندان‌ جابه‌جا می‌شود كه این كار مانع اسیدی شدن بزاق دهان خواهد شد.

به گفته دكتر اثنی‌عشری، حدود 30 دقیقه پس از صرف هر وعده غذا، مواد قندی توسط میكروب‌هایی كه داخل دهان به شكل اسید درآمده و حدود 20 دقیقه نیز این حالت اسیدی در دهان حفظ می‌شود؛ بنابراین با توجه به صرف سه وعده غذا و سه میان وعده در روز، حدود 120 دقیقه دهان انسان اسیدی است.

مسواك و نخ دندان فراموش نشود

با توجه به آنچه گفته شد، مشخص است كه اگر فرد مسواك نزند و از نخ دندان استفاده نكند، شرایط بسیار بدتر خواهد ‌شد، اما اگر شما هم جزو آن گروه هستید كه فقط مسواك می‌زنند و استفاده از نخ دندان را چندان مهم نمی‌دانند، باید بدانید بسیاری از پوسیدگی‌ها در فاصله میان دندان‌ها ایجاد می‌شود.

دكتر اثنی‌عشری در این مورد توضیح می‌دهد: در صورت استفاده نادرست از نخ دندان، پلاك میكروبی در محل تماس دندان‌ها باقی می‌ماند و بتدریج با تشكیل اسید و فعالیت‌های مخرب میكروب‌ها، مینای دندان تخریب و پوسیدگی دندانی ایجاد می‌شود و كم‌كم پیشرفت می‌كند تا به عاج دندان برسد.

البته نباید انتظار داشت در صورت مسواك نزدن یا استفاده نكردن از نخ دندان، پوسیدگی در عرض یك یا چند روز به عمق دندان نفوذ كند. به گفته این پزشك متخصص، پیشرفت پوسیدگی به زمان نیاز دارد و بسرعت اتفاق نمی‌افتد.

دكتر اثنی‌عشری می‌افزاید: پوسیدگی پس از مینا به عاج دندان می‌رسد و در این قسمت با سرعت بیشتری گسترش می‌یابد و بافت را تخریب می‌كند؛ به طوری كه در برخی مواقع ممكن است فرد حتی متوجه پوسیدگی دندانش نشود، ولی هنگام غذا خوردن ناگهان دندان بشكند؛ در واقع زمانی كه پوسیدگی به عاج دندان می‌رسد، با فشار ناشی از جویدن غذا هم دندان می‌تواند بشكند.

به گفته وی، در برخی موارد گرما و سرما یا ترشی و شیرینی مواد غذایی و مایعات نیز باعث درد دندان می‌شود كه اگر چنین علائمی وجود داشت، هرچه زودتر باید به دندانپزشك مراجعه كرد تا دندان پوسیده در مراحل اولیه درمان شود.

وقتی پوسیدگی از عاج هم می‌گذرد

پس از این ‌كه پوسیدگی به قسمت داخل عاج رسید، سرعت پیشرفت آن بسیار بیشتر می‌شود و به همین دلیل باید قبل از این مرحله برای درمان اقدام كرد.

دكتر اثنی‌عشری با اشاره به این ‌كه لازم است بیماران به علائم هشداردهنده مانند حساسیت به گرما و سرما دقت كنند، می‌افزاید: در صورت درمان نكردن بموقع، هر قدر پوسیدگی افزایش یابد، اقدامات درمانی هم باید گسترده‌تر شود؛ در چنین شرایطی متاسفانه میزان ماندگاری ماده پركننده كمتر خواهد شد. بنابراین مراجعه بموقع و در مراحل اولیه نكته مهمی است كه مردم نباید آن را فراموش كنند.

وی با اشاره به اهمیت سلامت ریشه دندان، با تاكید بر این كه اولین اصل در معالجه این بخش، پیشگیری است، توضیح می‌دهد: اگر در مراحل اولیه آسیب مینا، برای درمان اقدام شود، حتی می‌توان بدون پركردن و به كمك شیوه‌هایی مانند استفاده از دهان‌شویه‌های مناسب یا فلوراید موضعی، آن را برطرف كرد. در پوسیدگی‌های جزئی هم با پركردن ساده دندان‌ها، مشكل براحتی حل می‌شود، ولی در شرایطی كه پوسیدگی دندان خیلی گسترده شده باشد، نه‌تنها منطقه پركردن وسیع‌تر می‌شود، بلكه ماندگاری آن نیز كاهش می‌یابد. علاوه بر این، همان طور كه قبلا نیز گفته شد، اقدامات دندانپزشكی پیشرفته یكی از عللی است كه موجب درگیری پالپ دندان می‌شود.

زمانی كه پوسیدگی به مغز دندان نزدیك می‌شود، برآمدگی داخل پالپ ایجاد می‌شود كه در مراحل اولیه قابل برگشت است، اما اگر بیمار به دردهای هشداردهنده توجهی نداشته باشد و برای درمان اقدام نكند، بافت پالپ بتدریج دچار مشكلات برگشت‌ناپذیر خواهد شد.

دكتر اثنی‌عشری می‌گوید: در چنین شرایطی، بیمار درد شدیدی دارد كه او را ناچار به مراجعه خواهد كرد. در این مواقع مشخص می‌شود پالپ دندان دچار مشكلات غیرقابل برگشت شده و در نتیجه درمان ریشه باید آغاز شود.

این عضو هیات علمی دانشگاه با اشاره به اهمیت مراجعه منظم به دندانپزشك می‌گوید: در برخی موارد و البته بندرت ممكن است فرد در این مراحل هم درد نداشته و متوجه پوسیدگی دندان نشود. با توجه به این موضوع توصیه می‌شود حتما هر شش ماه یك بار یا حداكثر سالی یك مرتبه به دندانپزشك مراجعه كنید.

بهداشت دهان و دندان در ماه رمضان

دكتر اثنی ‌عشری با اشاره به این‌ كه در ماه مبارك رمضان، بهداشت دهان و دندان اهمیت بیشتری دارد، توصیه می‌كند: در این ماه پس از صرف وعده سحر و افطار حتما باید دندان‌ها را مسواك بزنید و از نخ دندان هم استفاده كنید؛ چراكه شست‌وشوی دهان با آب خالی كافی نبوده و نمی‌تواند سلامت دندان‌ها را حفظ كند.

وی می‌افزاید: با توجه به فاصله زیاد میان سحر و افطار، مواد غذایی و باكتری‌های موجود در پلاك دندانی فرصت كافی دارند تا با تجزیه مواد قندی، اسید بیشتری تولید كنند و این اسید در تخریب مینا و عاج دندان و ایجاد پوسیدگی نقش موثری دارد.

به گفته این دندانپزشك، برای پیشگیری از بوی بد دهان طی روز می‌توان دهان را چند مرتبه با آب شست‌وشو داد، البته باید مراقب باشید آب را نبلعید. علاوه بر این، استفاده از لیموترش در وعده سحری و مصرف كمتر سیر و پیاز نیز به كاهش بوی بد دهان كمك می‌كند.

لثه‌‌های نوزادانی که دندان‌‌های‌شان در حال بیرون زدن است، متورم و تحریک‌پذیر می‌شود. برخی علائم رویش دندان‌های شیری در کودکان شامل خارش، بی قراری و گریه، بی‌حوصلگی، غذا نخوردن و ریزش آب از دهان است.

زمان در آوردن دندان شیری در بچه های مختلف فرق می کند، اما معمولا حدود شش ماهگی شروع می شود. معمولا ابتدا دو دندان در لثه پایین و بعد دو دندان بالایی رشد می کنند.

علایم شایع در آوردن دندان شیری

- افزایش بزاق و آبریزش از دهان ممکن است دو ماه قبل از پیدایش اولین دندان شروع شود.

- بی قراری و تحریک پذیری

- ورم لثه ها

- خارش لثه ها

- سعی در گاز گرفتن و جویدن اجسام سفت

- برخی مواقع در زمان رویش دندان‌های شیری کودکان دچار تب می‌شوند که یک امر طبیعی است و جای نگرانی نیست. ‌البته خانواده‌ها باید در این مواقع، کودک را نزد پزشک اطفال ببرند تا علت تب کودک مشخص شود، زیرا ممکن است همزمان با رویش دندان‌های شیری، کودک دچار سرماخوردگی نیز بشود و تب، ناشی از سرماخوردگی باشد.

5 راه کاهش ناراحتی کودک موقع دندان درآوردن

1 - لثه کودک را به آرامی بمالید.

به آرامی لثه‌های نوزاد را با انگشت تمیز، یا یک پارچه سرد و مرطوب تمیز مالش دهید. کمی فشار ملایم می تواند ناراحتی کودک را کاهش دهد.

2- به نوزاد چیزی خنک برای جویدن بدهید.

یک تکه پارچه سرد و مرطوب یا دندان گیر خنک می تواند تسکین دهنده باشد. البته اطمینان حاصل کنید که این شی باعث خفگی او نمی‌شود.

مراقب باشید تا شیء یخ زده نباشد، بلکه کمی خنکی کفایت می کند، چون سرمای زیاد هم می تواند آسیب رسان باشد. اگر کودک شما غذاهای جامد و سفت می خورد از غذاهای سرد استفاده کنید. ماست خنک پیشنهاد خوبی است.

3- یک دندان گیر از داروخانه بخرید.

دندان گیرهایی که از لاستیک نرم ساخته شده اند بهتر هستند. انواعی که با مایع پر شده اند، ممکن است در اثر فشار لثه کودک پاره شوند. می تواندی از پستانک تمیز هم استفاده کنید.

کودک موقع خارش جای دندان، عکس‌العمل‌های خاصی نشان می‌دهد و مشاهده شده است که بچه‌های شیرخوار حتی سینه مادر خود را گاز می‌گیرند. در این مواقع از دادن اجسام و مواد کوچک مانند یک تکه گوشت که برخی خانواده ها به کودک می دهند تا گاز بگیرد، به طور جدی باید پرهیز کرد، زیرا ممکن است این وسایل جانبی به داخل حلق کودک رفته و باعث خفگی او شود.

4- آب دهان کودک را خشک کنید.

افزایش بزاق و آبریزش دهان جزئی از فرایند دندان در آوردن است. با یک دستمال تمیز، دهان و چانه کودک را پاک کنید تا از تحریک پوست پیشگیری کنید. هنگام خواب نیز پارچه مناسب و جاذبی زیر سر کودک قرار دهید.

5- از داروها کمک بگیرید.

اگر کودک شما خیلی بی قرار، تحریک پذیر و بدخو شده است با پزشک مشورت کنید تا در صورت لزوم، استامینوفن یا ایبوپروفن را به میزان لازم تجویز کند. از دادن آسپیرین به کودک خودداری کنید.

همچنین از استعمال داروهای موضعی و بی حس کننده بر روی لثه خودداری کنید، زیرا این داروها به وسیله بزاق شسته شده و قبل از اینکه روی لثه تاثیر کنند، موجب بی حسی گلوی کودک می شوند و در مکانیسم‌های طبیعی بلع غذای کودک تداخل ایجاد می کنند.

چگونه از دندان های تازه کودک مراقبت کنید؟

هر روز با دستمال تمیز و مرطوب لثه ی کودک را تمیز کنید. این کار موجب پیشگیری از رشد باکتری‌ها در دهان کودک می شود.

بعد از اینکه دندان کودک بیرون آمد، می توانید روزی یک بار از یک مسواک انگشتی کوچک با پرزهای نرم و ظریف استفاده کنید و نیاز به استفاده از خمیر دندان یا مواد دیگر نیست.

تا حوالی دو سالگی و زمانی که مطمئن شدید کودک قادر به بیرون ریختن آب از دهان شده است، می توانید از کمی خمیردندان روی مسواک کودک استفاده کنید.

انجمن دندانپزشکی آمریکا و آکادمی دندانپزشکی اطفال توصیه می کنند که اولین معاینه دندانپزشکی کودک شما قبل از یک سالگی و پس از بیرون آمدن اولین دندان ها باشد.

توجه داشته باشید که حفظ سلامت دندان ها و لثه ها در کودک شما، اساس سلامت دندان ها و لثه های او برای تمام عمر است.

درباره فریزر نیز مانند بسیاری موارد دیگر تصورات اشتباهی وجود دارد که به برخی نکات برای رفع این اشتباه ها اشاره می کنیم.

1 - همه سبزیجات برای فریز کردن مناسب نیستند

سبزیجات نرم و لطیفی مانند کاهو هنگامی که فریز شوند خراب شده و خواص غذایی خود را از دست می دهند.

2 - سس های کرمی نیز داخل فریزر به اصطلاح بریده شده و غیرقابل استفاده می شوند.

3 - قهوه هم نباید در فریزر گذاشته شود؛ به ویژه قهوه تیره.

4 - یکی دیگر از مواد غذایی که نباید در فریزر نگهداری شود تخم مرغ است.

5 - غذاها نباید برای مدت نامحدود داخل فریزر نگهداری شوند؛ به ویژه انواع سوپ، غذاهای آب پز، گوشت پخته، غذاهای استیکی و سرانجام برشته شده ها.

6 -فریز کردن، تمام باکتری ها را نمی کشد

غذاهای فریز شده باکتری ها را غیرفعال می کند اما آنها را از بین نمی برد. این سخن به معنی آن است که اگر غذای آلوده داخل فریزر قرار بگیرد، به همان میزان مضر خواهد بود و باکتری های آن فقط غیرفعال می شوند. با گرم کردن دوباره آن، باکتری ها فعال شده و غذای شما سالم نخواهد بود.

7- اگر گوشتی که طبخ نشده بارها بیرون از فریزر قرار بگیرد و یخ آن باز شود خاصیت خود را به کلی از دست می دهد. بهترین راه برای نگهداری گوشت این است که آن را تازه مصرف کنید.

8 - فریزر بهترین جا برای نگهداری طولانی مدت غذا نیست.

9 - دما در فریزر نیز هر زمان که در آن باز و بسته می شود تغییر می کند. ممکن است غذا یخ زده باقی بماند اما روند فریز شدن آن کند پیش برود و کریستال های یخی یا به اصطلاح برفک نیز داخل فریزر ایجاد شود، بنابراین تا می توانید درهای فریزر را فقط در مواقع لزوم باز کنید.

برای از بین بردن بوی بد یخچال می‌توانید مقداری زغال سیاه را بکوبید و در کیسه‌های پارچه‌ای نازکی بریزید   و در طبقه بالای یخچال بگذارید. هرچند هفته یک‌بار این کیسه زغال را در آفتاب بگذارید تا خشک شود تا  دوباره بتوانید از آن به عنوان بوگیر یخچال استفاده کنید.

• یخچال را هرگز در نزدیکی وسایل گرمازا مانند اجاق گاز، فر یا مایکروویو قرار ندهید. حتی سعی کنید آن را در نزدیکی پنجره و تابش نور خورشید هم قرار ندهید.

• اگر در تابستان قصد سفر دارید، توصیه می‌کنیم یخچال را از برق بكشید و آن را خوب تمیز و خشک کنید، سپس در یخچال را باز بگذارید و به سفر بروید. در صورتی که  یخچال‌تان سیستم یخ‌ساز و آب‌سردکن دارد آن را حتما غیرفعال کنید.

• هرگز برای آب کردن برفک یخچال از حرارت سشوار و وسایل گرمایشی دیگر استفاده نکنید. گذاشتن یک کاسه آب‌جوش در یخچال بهترین روش است.

•  اگر یخچال شما بوی موادغذایی را به خودش گرفته، برای از بین بردن این بو کافی است از محلول جوش شیرین استفاده کنید. برای این منظور2 قاشق جوش‌شیرین را در 2 لیوان آب حل کنید و با کمک یک ابر نرم و ضدخش بدنه یخچال‌تان را شست‌وشو دهید.

• هرگز از پودرهــــــای شست‌وشو برای پاک کردن جداره و سطح قفسه‌ها استفاده نکنید، این پودرها به دلیل زبری‌ای که دارد موجب خش افتادن در سطح داخلی یخچال می‌شود.

• همه ما نسبت به پشت یخچال بی‌تفاوت هستیم، چون این بخش از یخچال را هرگز نمی‌بینیم اما تمیز کردن این قسمت نیز بسیار مهم است. برای تمیز کردن آن دوشاخه یخچال را از پریز برق جدا کنید و دستگاه را جلو بکشید و با کمک جاروبرقی گرد و غبار پشت آن را پاک کنید. این کار طول عمر موتور یخچال را افزایش می دهد.

• هر ماه بعد از تمیز کردن یخچـــال لاستیک‌های دور در یخچال و فریزر را بازرسی کنید. این کار از آن نظر اهمیت دارد که مانع وارد شدن هوا به درون یخچال و ایجاد برفک در آن می‌شود. وجود برفک موجب افزایش مصرف برق و افزایش عملکرد موتور دستگاه  می‌شود.

• هر بار پس از تمیز کردن یخچال یک عدد زغال را درون یک کیســـــه پارچه‌ای کوچک قرار دهید و آن را در گوشه یکی از قفسه‌ها بگذارید. این کار موجب جذب بوی موادغذایی می‌شود.

افراد زیادی از ترس پیچیدن بوی بد ماهی در خانه سراغ پختن غذاهایی که در آنها از ماهی استفاده شده، نمی‌روند و اعضای خانواده را از مصرف گوشت سفید ماهی محروم می‌کنند. در حالی که راه‌حل‌های ساده‌ای برای از بین بردن بوی بد ماهی وجود دارد.
1. اگر بعد از شستن و قطعه کردن ماهی بوی آن روی چاقو، تخته یا ظرف‌های شما باقی‌ماند، می‌توانید با کمک محلول خردل زرد و آب این بو را از روی ظرف‌ها پاک کنید.

2. برای از بین رفتن بوی ماهی از سینک ظرفشویی کافی است یك استکان سرکه را درون یك لیوان آب بریزید و محلول را روی سینک اسپری کنید. سپس آن را با کمک سیم ظرفشویی خوب بشویید.

3. طعم دار کردن ماهی با کمک سبزی‌های معطر و خوشبو یا استفاده از ادویه و پودرهای سوخاری معطر می‌تواند تاثیر زیادی در از بین رفتن بوی ماهی هنگام طبخ داشته باشد و گوشت آن را ترد و لطیف کند.

4. در صورتی کــه کــف آشپزخانه‌تان سرامیک است و امکان تمیز کردن آن وجود دارد می‌توانید سرکه را درون افشانه ریخته و آن را در طول پوست کندن یا پختن ماهی در هوا اسپری کنید.

5. یکی دیگر از روش‌های از بین بردن بوی ماهی در فضای آشپزخانه و خانه، استفاده از اسانس وانیل یا اکالیپتوس است. می‌توانید اسانس این گیاهان را روی یک دستمال اسپری کنید و آن را روی میز آشپزخانه یا پیشخوان قرار دهید.

6. در صورتی که بوی ماهی در فضای خانه‌تان پیچیده بهتر است یک لیوان سرکه را روی میز آشپزخانه بگذارید تا بوی بد را به خود جذب کند.

زندگی های با نمک

عادت نمک خوردن را کنار بگذارید
 

اشاره: 
 

بیشترین میزان سدیم از کجا دریافت می شود؟
 

چرا نمک اعتیاد آور است؟
 

قاتل خاموش:
 

آرتروز:
 

دیابت:
 

بی خوابی:
 

بیماری های کلیوی: