وقتی كه نمازگزار به ركوع خم می‎گردد در حقیقت با عمل خود ذلّت و خواریش و با ذكر ركوع به عظمت و كبریائی خداوند اعتراف و اقرار می‎كند. و این بهترین نوع تواضع عبد در مقابل مقام كبریائی حق است. به همین خاطر كه خدا را به عظمت و بزرگی یاد كرده خدا نیز او را در نزد بندگان عزت و بزرگی می‎بخشد.
 
چنانچه در روایت از امام حسن عسكری ـ علیه السلام ـ منقولست كه فرمودند: «چون نمازگزار به ركوع رفت خداوند تبارك و تعالی خطاب به فرشتگان می‎كند و می‎فرماید: ای ملائكه من آیا نمی‎بینید بندة نمازگزار چگونه برای بزرگی و عظمت من تواضع می‎كند؟ شما را گواه می‎گیرم كه هر آینه او را در دار كبریائی و جلال خودم بزرگ سازم».[1]

پس سرّ ركوع، خم شدن در برابر عظمت اوست و این اقتضای ادب عابد است در مقابل معبود.

چنانچه این تعبیر از امام صادق ـ علیه السلام ـ است كه:

«در ركوع ادب عبودیت است و در سجود قرب به معبود. و كسی كه به نیكی ادب بجا نیاورد قرب را نشاید پس ركوع كسی را بجای آر كه با دل خاضع برای خدا و تحت سلطه او ذلیل و بیمناك است و اعضای خود را از اندوه و ترس آن كه از بهرة ركوع كنندگان بی‎نصیب گردد فرود می‎آورد».[2]

پس سجده به معنای یادآوری و تذكر نفس به مبدأ و معاد است و ترك آن به معنای فراموشی و دوری از مبدأ و معاد.